آفرینش و خلق انسان بگونه ای است که همانند همه سیستمهای پیچیده و مجهز که بدون پیروی کردن از راهنما و کاتالوگ (برای آگاهی از دستورالعملها و برنامه های سیستماتیک) قادر به فعالیت سالم و هدفمند و بدون نقص نیستند،نیازمند دستورالعملهای خاص خود است.

و خداوند حکیم به همین منظور فرستادگان و رسولانی جهت رهنمون ساختن انسانها فرو فرستاد تا آنها را در یافتن راه درست زندگانی و رسیدن به مسیر تعالی یاری دهند .

علیرغم اینکه خداوند متعال چنین تمهیداتی را برای هدایت و سعادتمندی بشریت درنظر گرفته است ،گاهی انسان بنا به دلایلی گرفتار دام شیطان میشود و در واقع از مسیر فطری و الهی خویش خارج گشته و دچار امراض اخلاقی،روحی و روانی میشود.

یکی از آسیبهای اجتماعی و فرهنگی که جامعه امروز اسلامی را رنج میدهد بدحجابی است .

بد حجابی یعنی چه؟

با توجه به اینکه بحث حجاب و پوشش بعنوان یکی از ارزشها ی اسلامی است و در قرآن و روایات حدود و طریقه حفظ حجاب بارها مطرح گردیده ،مفهوم و معنای بدحجابی نیز براحتی قابل بررسی و تعریف است.

منظور و مقصود از حجاب ،پوششیست که تمامی بدن انسان از جمله بر جستگیهای آن  را بپوشاند (بجز گردی صورت و از مچ به پایین دستها) و همچنین همراه با گفتار و رفتاری باشد که باعث خودنمایی و جلب نظر نامحرمان نگردد.

از این تعریف میتوان تعریف بدحجابی را استخراج کرد که عبارت است از پوشیدن لباسی که کوتاه یا تنگ باشد و طرح ها و رنگهایی در آن وجود داشته باشد که باعث تحریک نا محرمان شود.همچنین آرایشهای سنگین و رفتارها و گفتارهای تحریک کننده و استفاده از چادرها و لباسهای بدن نما نیز جزو مواردیست که بدحجابی را برای فرد به ارمغان می آورد.

کلمه بد حجابی تا قبل از انقلاب اسلامیمان معنی و مفهوم نداشته است ،چون در مقابل حجاب کلمه بی حجاب استفاده میشد و این بی حجاب به کسانی اطلاق میشد که با روسری و چادر برای پوشانیدن حتی قسمتی از موها یشان اقدام نمیکردند و اقدام به  پوشیدن لباسهای کوتاه وتنگ و بدن نما میکردند.

پس از انقلاب بزرگ اسلامی بود که زنان به حفظ حجاب و پوشیدن لباسهای اسلامی روی آوردند و فقط تعداد اندکی بودند که ضمن استفاده از چادر و روسری گاهی حدود شرعی پوشش و طریقه رفتار و گفتار با نامحرمان را رعایت نمیکردند.

در جامعه امروز ما آن تعداد اندک بی حجابان رو به گسترش است و تهدیدی بزرگ برای استحکام خانواده ها  و امنیت اخلاقی و فرهنگی جامعه تلقی میشود.

بدحجابی عوامل و علل متعددی دارد.خانواده در حل این معظل نقش تعیین کننده ای میتواند داشته باشد

همانطور که میدانید اولین معلمین و آموزش دهندگان فرزندان ،پدر و مادر هستندکه نقش تعیین کننده ای در آموزش و تربیت فرزندان دارند.

کودک در محیط خانواده اش یاد میگیرد ،چگونه بخورد،چگونه سخن بگوید،چگونه  لباس بپوشد و چگونه راه برود.

ذهن و مغز ظریف کودکان تمامی رفتارها و اعمال و کردار پدر و مادر را مانند دستگاهی دقیق ثبت و ضبط میکند و بعنوان الگوی اولیه در ذهن خویش پرورش میدهد تا افکار و عقایدش را طبق آن پرورش و شکل دهد.

رعایت نکردن پوشش اسلامی توسط مادر و عدم رعایت موازین اسلامی و اخلاقی در ارتباط پدر و مادر با نامحرمان باعث کاهش حساسیت فرزندان نسبت به اعتقادات و ارزشهای اسلامی و اخلاقی میشود.

مادران بدلیل دارا بودن موقعیتی متفاوت با دیگران در خانواده از جهت تاثیر گذاری ،میتوانند نقش بسیار تاثیر گذار و موثری در رعایت حجاب توسط فرزندان داشته باشند چرا که نه ماه رنج بارداری کشیده است و بمدت دوسال به کودک خویش شیر نوشانده  و درطول این سه سال ؛ مادر ارتباطی تقریبا انحصاری با کودک خویش داشته است و این باعث میشود که مادر حتی در مقایسه با پدر نقش مهمتری رادر گرایش فرزندان به اخلاق اسلامی و تربیت و بینش اسلامی ایفا کند و آنها را در گرایش به رعایت حجاب و عفاف مدد و یاری رساند.

امام صادق (علیه السلام در این باره فرموده اند:

**خوشبخت کسیست که مادرش دارای گوهر  گرانبهای عفت باشد**

در روایتی  رسول خدا حضرت محمد (صلی الله علیه و آله وسلم)فرموده اند:

*** سعادت و  شقاوت  هر کسی از هنگامی  شروع می شود که در رحم مادر زندگی می کند.***

حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه)نیز در این باره فرموده اند:

***سعادت بچه ها  از دامن مادر آغاز می شود. آن قدر که اخلاق مادر در بچه کودک نورس تأثیر دارد و به او منتقل می شود، از دیگران عملی نیست. مادرها مبداء خیرات هستند و اگر خدای نخواسته مادرانی باشند که  بچه ها را بد تربیت کنند مبدا شرورند. یک مادر ممکن است یک بچه را خوب تربیت کند و آن بچه، یک امّت را نجات بدهد و ممکن است بد تربیت کند و موجب هلاکت امّت بشود.***

در دنیای امروز پزشکان پس از مطالعات و تحقیقات بسیار درباره امراض روحی توانسته اند این موضوع را اثبات کنند که 66% از کودکانی که مبتلا به امراض روحی و روانی هستند ،امراض و بیماریهای خود را از مادرشان به ارث برده اند.

بنابراین تعداد زیادی از مفاسد و نابهنجاریهای اخلاقی جامعه اسلامی ما،مثل بدحجابی ،زنا ،بی عفتی و ...میوه ی درختی است که ریشه هایش در بین خانواده های بی اعتقاد به ارزشها و اخلاق اسلامی با مادرانی که به ارزشهای دینی و اسلامی اهمیت نداده اند رشد کرده است،که مهمترین راهکاری که میتوان جهت فرهنگسازی این موضوع در نظر گرفت ،آگاهی و اطلاع رسانی  به مادران است.

روایت است از امیر مومنان حضرت علی (علیه السلام) پرسیدند که بخشش نیکوتر است یا دادگری؟

امیر مومنان حضرت علی (علیه السلام)پاسخ دادند:

دادگری همه چیز را در سر جای خودش قرار میدهد، و  بخشش هر چیزی را از سر جایش خارج میکند، عدل نگاهدارنده ی همگان است و بخشش تنها به کسی بهره می دهد که به او بخشش شده پس دادگری شریف تر و برتر است.(1)

طبق فرمایش حضرت علی(علیه السلام) اینگونه بر می آید که ،زمانی که همه چیز بر سرجای خویش قرار بگیرد عدالت معنی و مفهوم پیدا میکند،عدالت گاهی بمعنای برابری و مساوات بکار میرود یعنی گاهی برای رعایت حقوق طرفین میبایست تساوی و برابری رعایت شود و در اینصورت عدالت هم معنی با مساوات میشود. لازمه اینکه حق ادا گردد (حقی که اکنون باید ادا شود یا حقی که مراعات نشده است)لازمه اش اینست که در مکان و جایگاه حقیقی و واقعی خود استقرار یابد.

اما اصلیترین مفهوم و معنای عدالت،رعایت حقوق و جلوگیری از ضایع شدن حقوق همگان میباشد.

حضرت علی (علیه السلام) میفرمایند:

**أعدَلُ الخَلقِ أقضاهُم بالحَقِّ ** -  **عادلترین خلق،کسى است که بیش از همه به حق داورى کند.**

عدالت رعایت حقوق کسانیست که ذی حقند و عدالت اقتصادی رعایت کردن حقوق اقتصادی ذی حقان است.

یکی از حقوق اساسی که مردم در حکومت و جامعه اسلامی دارند اینست که  رفاه نسبی اقتصادی داشته باشند که میبایست این رفاه توسط دولت و حکومت اسلامی تامین شود.

برای رعایت حقوق اقتصادی میبایست زمینه ها فراهم شود تا به این مهم دست پیدا کرد .از جمله مواردی که میبایست در این امر مورد توجه واقع شود عبارتند از:

1-درآمد بصورت عادلانه توزیع شود.

2-رفاه نسبی تامین گردد و سعی در رفع فقر شود.

3-فاصله های طبقاتی کمتر و کمتر شود و   قشرهای آسیب پذیر تحت پوشش بیشتری قرار گرفته و مورد حمایت حکومت اسلامی قرار گیرند(تامین اجتماعی).

زمانی که این موارد در نظر گرفته شده و مراعات شوند ،عدالت اقتصادی را در پیش رو خواهیم داشت.

حضرت علی (علیه السلام) در زمان خلافقت خویش نامه ای به کاردارشان مینویسند و حقوق اقتصادی قشر های ضعیف جامعه را به او متذکر میشوند و میفرمایند:

**وَ اخْتَطَفْتَ مَا قَدَرْتَ عَلَیْهِ مِنْ أَمْوَالِهِمُ المَصُونَةِ لأرَامِلِهِمْ وَ اَیْتَامِهِمُ اخْتَطَافَ الذِّئْبُ الاَزَلِّ دَامِیَةَ الْمِعْزَی الْکَسِیرَة**(3)

***و آنچه توانستی از مالی که برای بیوه زنان و یتیمان نهاده بودند بربودی، چنانکه گرگ تیز تک برآید و بُز زخم خورده و از کار افتاده را برباید.***

حضرت امیر المومنین علی (علیه السلام) در سخنشان اشاره به این امر دارند که اموال عمومی به یتمیان و زنان بیوه اختصاص دارد  وگرچه امکان این نیز وجود دارد که حرف لام در کلمه لأرَامِلِهِمْ بمنظور ملکیت عنوان مورد استفاده قرار گرفته باشد اما حداقل اینست که حقوق خاص یتیمان و بیوه زنان را در اموال عمومی سفرش میکند و مد نظر دارد.

در عهد نامه ای که حضرت علی (علیه السلام) به مالک اشتر  نوشته اند اینگونه بیان میدارند که:

**ثُمَّ اَ للَّهَ  اَللَّهَ  فِی اَلطَّبَقَةِ اَلسُّفْلَى  مِنَ اَلَّذِینَ  لاَ حِیلَةَ لَهُمْ مِنَ اَلْمَسَاکِینِ  وَ اَلْمُحْتَاجِینَ وَ أَهْلِ اَلْبُؤْسَى وَ اَلزَّمْنَى فَإِنَّ فِی هَذِهِ اَلطَّبَقَةِ  قَانِعاً وَ مُعْتَرّاً وَ اِحْفَظِ لِلَّهِ مَا اِسْتَحْفَظَکَ مِنْ حَقِّهِ فِیهِمْ وَ اِجْعَلْ لَهُمْ قِسْماً مِنْ بَیْتِ مَالِکِ  وَ  قِسْماً مِنْ غَلاَّتِ  صَوَافِی اَلْإِسْلاَمِ  فِی کُلِّ بَلَدٍفَإِنَّ لِلْأَقْصَى مِنْهُمْ مِثْلَ اَلَّذِی لِلْأَدْنَى  وَ کُلٌّ قَدِ اِسْتُرْعِیتَ حَقَّهُ تَعَهَّدْ أَهْلَ اَلْیُتْمِ  وَ ذَوِی اَلرِّقَّةِ فِی اَلسِّنِّ مِمَّنْ لاَ حِیلَةَ لَهُ وَ لاَ یَنْصِبُ لِلْمَسْأَلَةِ  نَفْسَهُ وَ ذَلِکَ عَلَى اَلْوُلاَةِ ثَقِیلٌ وَ اَلْحَقُّ کُلُّهُ ثَقِیلٌ …**

**تو را بخدا! تو را بخدا، درباره طبقه پایین مردم، آنان که راه چاره ندارند و از درویشان و نیازمندان و بینوایان و از بیماری بر جای ماندگانند، که در این طبقه مستمندی است خواهنده و مستحق عطایی است به روی نیاورنده؛ به خاطر خدا، حقی را که خداوند به آنان اختصاص داده و نگهبانی آن را بر عهده ات نهاده است، پاس دار و بخشی از بیت المالت و بخشی از غلات زمینهای خالصه را در هر شهر به آنان واگذار، که دوردست ترین آنان را همان باید که برای نزدیکان است و آنچه بر عهده تو نهاده اند رعایت حق ایشان است... یتیمان را عهده دار باش و کهنسالانی را که چاره ای ندارند و دست سؤال پیش نمی آرند؛ و این کار بر والیان گرانبار است و گذاردن حق، همه جا دشوار...**

در این قسمت از عهد نامه حضرت علی (علیه السلام) حقوق اقتصادی محرومان و نیازمندان را حقوق الهی میداند و به کارگزارشان تذکر  میدهند که حقوق آنان را تمام و کمال رعایت کند.

از تاکیدات فراوانی که در این جملات شده است به این نکته باید پی برد که رعایت این حقوق از وظایف حکومت اسلامیست که میبایست در جامعه اجرا گردد.

طبق فرمایشات ایشان بر سران و حاکمان جامعه اسلامی(دولت اسلامی) واجب است که اقشار نیازمند و کم درآمد جامعه اسلامی را تحت پوشش خود قرار دهند تا شکاف و فاصله طبقاتی ایجاد شده بین اقشار کم در آمد و پر درآمد جامعه از بین رود.

نکته اساسی دیگر که توسط آنحضرت در عهد نامه ذکر شده اینست که ،اشخاصی که وظیفه رعایت حقوق اقتصادی بر عهده اشان است میبایست درآمد را درجامعه به گونه ای  تقسیم کنند تا دهک های مختلف بصورت عادلانه از حقوق اقتصادی خود بهره مند شوند.

برقراری و رعایت عدالت و بخصوص رعایت عدالت اقتصادی در هر جامعه ای رفاه و بدنبال آن کارایی را در پی خواهد داشت.

حضرت امیرالمومنین علی(ع) در این باره میفرمایند:

**بِالْعَدْلِ تَتَضَاعَفُ الْبَرَکَات**  **با برقراری عدلات برکات مضاعف می شود**(5)

**فَإِنَّ فِی الْعَدْلِ سَعَةً...**  ** گشایش کارها در عدالت است.**(6)

ایشان آباد شدن جوامع را در رعایت عدالت میدانند و بر این معتقدند که عدالت زمینه ساز برکات و خیر و گشایش در امور پیش روی یک سرزمین است.و این همان چیزیست که در اقتصاد جهان امروز بعنوان توسعه از آن یاد میشود که البته توسعه در تمامی زمینه ها و ابعاد ،توسط هیچ کشوری صورت نگرفته است.در صورتی که عدل در جامعه به بهترین نحو اجرا شود کارایی و رفاه را در پی خواهد داشت و این زمانی تحقق می یابد که حقی از کسی ضایع نگردد ،پس تخصیص باید به گونه ای انجام شود که حقوق همگان رعایت شود  و عوامل تولید نیز بصورتی توسط حاکمان اسلامی تعیین شود که با کمترین هزینه بیشترین سود و مزیت را عاید همگان سازد.

پینوشت:

1-نهج البلاغه،کلمات قصار، حکمت437

2-غرر  الحکم، حدیث 3014

3-نهج البلاغه ، نامه 41

4-همان، نامه 53

5-الحیاة، ج 2،ص332

6-نهج  البلاغه ،خطبه 15

بحث در مورد سلاحهای شیمیایی و کسانی که قربانی این سلاحها شدند از جمله مباحثی است که با تحقیق و جستجو در آن به سیاستهای پشت پرده کشورهای سلطه جو ،پی میبریم.

در این جستجوگری و تفحص به این مطلب مهم برخورد میکنیم که کشورهایی که به ساخت سلاحهای شیمیایی پرداختند کاملا به این تسلیحات شناخت داشته اند و از تاثیرات آن با خبر بوده اند و میداستند که چگونه میتوان انسانها را با آن از پای در آورد.و البته در مورد جنگ هشت ساله امان ،آنها میدانستند که این سلاحها قرار است چه کسانی را از پای در بیاورد.

سازندگان این تسلیحات نمیتوانند مدعی باشند که کاربرد این سلاحها را نمیدانستند.واضحتر بگویم که دشمن میدانست که این تسلیحات مرگبار را به کدام طرف جنگ بدهد تا دیگری را زمینگیر کند و تعدادی زیادی را از پای در آورد.و آن کشوری که این ظلم در حقش روا شد ،ما بودیم.

برای اینکه فهم دقیقی از این موضوع برای دفاع از آن داشته باشیم ابتدای امر لازم است قبل از آنکه به شناخت قربانیان تسلیحات شیمیایی بپردازیم؛ابتدا دشمن خویش را بدقت بشناسیم.و در این دشمن شناسی به این موضوع پی خواهیم برد که پشت پرده این سلاحها کشورهایی قرار دارند که منبع نفرت هستند.

در بسیاری از نقاط جهان این تسلیحات توسط ابرقدرتها مورد استفاده قرار گرفته است و این استفاده زمانی انجام میشود که مردمی حاضر به تسلیم شدن در برابر زورگوییها و استعمار و ظلم آنها نیست.زمانی که میبینند ملتی در حال پیشرفت و ترقیست و چاره ای جز آشکار کردن چهره ی پلید و زشت خود ندارند.

زمانی که میبینند هویت دینی و ملی کشوری آنها را زمینگیر کرده است به هر راهی متوسل میشوند تا بلکه هویت و اصالتشان را خرد کنند تا بر آنها سلطه یابند و هویت شیطانیشان را بر آنها تحمیل کنند.

و اما استفاده از تسلیحات شیمیایی ریشه اش در جنگ تحمیلی علیه ایران نیست،بلکه شالوده آن زمانی شکل گرفت که آمریکا در جنگ ویتنام و کره زمینگیر شد.دولت ایالات متحده و سردمداران آن پس از اینکه به شکست خود در جنگ ویتنام و کره اعتراف میکنند این موضوع را متذکر میشوند که مقاومت مردم این کشورها به آنها متذکر شده است ،در صورتی که بخواهند غرور خود را حفظ کنند و برجهان تسلط خویش را اثبات کنند از هیچ راه و شیوه ای نباید دریغ نکنند.

آمریکاییها تغییر و تحول انقلابی را نمیتوانند تحمل کنند و همیشه سعی در سرکوب پیشرفتهای کشورهایی جز خود را دارند،همانگونه که انقلاب بزرگ مردم ایران را نتوانستند تحمل کنند و برای سرکوب کردن انقلابی که آینده درخشانش را پیش بینی میکردنند از هیچ تلاشی دریغ نکردند و از هر گونه سلاحی برای موفقیت در این امر استفاده کردند.

آنها که در جنگ علیه ملت سرافراز ایران اسلامی زمینگیر شدند ،حتی با استفاده از سلاحهای مرگبار شیمیایی،اکنون از در دیگری وارد شدند.جاسوسی،ایجاد اغتشاش،جنگ فرهنگی و نرم،تهدید و مدتیست ترور دانشمندان ایرانی ولی دشمن از هر دری که وارد میشود به بنبست بر میخورد و زمینگیر میشود.

و در پایان باید بگویم ما با سلاحهای شیمیایی درگیر شدیم و با آن هنوز دست و پنجه نرم میکنیم و عزیزانمان هنوز اثرات آن سلاحها را تحمل میکنند چون،حاضر نشدیم زیر سلطه بیگانگان رویم ،  اندیشه  و روحمان را تسلیم باطل نکردیم و هویت فرهنگی ،دینی و اسلامیمان را پاس داشتیم و قرآن و عترت را سرلوحه اعمال خود ساختیم و این احساس بزرگ را از نسلی به نسل دیگر منتقل ساختیم.شرق و غرب دست در دست یکدیگر داده بودند تا هویتمان را زیر چکمه های قدرت نابود کنند اما شهادت هویت ما را حفظ کرد و هنوز فرهنگ شهادت در میان ما موج میزند.شهادت یعنی،ایثار،از خود گذشتن،غرور،پایداری ،شجاعت و خداوند میداند شهید یعنی چه....

تقدیم به شهیدان و خانواده شهدایی که قربانی سلاحهای شیمیایی هشت سال دفاع مقدس شدند و بخصوص خانواده بزگوار جانباز شهید عباسعلی صادقی.

خواب دیدم پدرم را...

انگار بهشت بود...

روی سردری دیدم نوشته بودند نام پدرم را...

و این جمله...

شهید کربلایی...

شهید شیمیایی...

دلم برای سرفه هایت تنگ است پدر...

بقیة الله یعنی اینکه کسی یا چیزی از جانب خداوند متعال برای بندگانش باقی بماند.به بیانی دیگر بقیة الله، هر موجودیست که خداوند آنرا برای بشر باقی گذاشته تا موجب سعادتمندی او شود.

از آن جهت که حضرت مهدی موعود(علیه السلام) بعنوان آخرین رهبر و پیشوای بشریت و رهبریست که بزرگترین انقلاب را پس از  قیام پیامبر بزرگ اسلام حضرت محمد مصطفی(صلی الله علیه و آله وسلم)رهبری خواهد کرد ؛لقب بقیه الله از تمام جهات بر ایشان شایسته و بایسته است.بخصوص که پس از پیامبران و امامان(علیهم السلام) حضرت مهدی صاحب الزمان(عج الله تعالی فرجه الشریف) تنها بازمانده رسولان خداوند بر روی زمین هستند و از این جهت است که در روایات بسیاری از ایشان بعنوان بقیة الله یاد شده است.

برای مثال در روایتی میخوانیم:

زمانی که حضرت مهدی(عج الله تعالی فرجه الشریف)ظهور کنند،پشت به خانه کعبه می ایستند و با او 313 نفر جمع میشوند و اولین چیزی که بزبان می آورند این آیه شریفه است:

بقیه الله خیر لکم إن کنتم مؤمنین .

و سپس می فرمایند:«منم بقیة الله و حجت و خلیفه او در میان شما».سپس هیچ کس بر او سلام  نمیکند، مگر اینکه می گوید: السلام  علیکم یا بقیة  الله  فی ارضه(1)

بقیة الله به این معنیست که تمامی مواریث انبیاء و ائمه (علیهم السلام) در وجود ایشان است.در واقع بقیة الله ، خصوصیت حضرت مهدی موعود(عج الله تعالی فرجه الشریف است) که ایشان را متمایز میسازد.

در روایاتی که از خود ائمه (علیهم السلام) نقل شده است ،تمامی مظاهر قدرت،حکمت و علم الهی در وجود ایشان گنجانده شده است .ایشان با قدرت الهی خویش پس از ظهور الهیشان بر سرتاسر عالم غلبه میکنند و این امریست که بدست هیچکدام از ائمه (علیهم السلام)صورت نگرفته است.

روایت است : زمانی که احمد بن اسحاق بن سعد اشعری به حضور حضرت امام حسن عسکری (علیه السلام) شرفیاب شدند،در مورد جانشین آن حضرت سوال کردند.امام کودکی خردسال را به او نشان دادند.احمد بن  اسحاق پرسید:آیا نشانه ای هست تا قلبم اطمینان یابد ؟ آن کودک زبان گشود و به زبان عربی فصیح فرمود :انا بقیة الله فی ارضه و المنتقم من اعدائه فلا تطلب اثراً بعد عین یا احمد بن اسحاق

من بقیة الله بر روی زمین و منتقم از دشمنان او هستم، ای احمد بن اسحاق! بعد از دیدن این( کرامت) نشانه ای طلب مکن(2)

و سلامی که به حضرت مهدی(عج الله تعالی فرجه الشریف اختصاص دارد اینست:

السلام علیک یا بقیة الله فی ارضه

درست است که در این آیه بقیه الله خیر لکم إن کنتم مؤمنین  قوم شعیب مخاطب است و منظور از بقیه الله یا علوم معنوی الهی  یا سرمایه و سود حلال است، ولی هر موجود ی که از سوی خداوند برای انسان باقی مانده و خیر و سعادت انسان را در پی دارد، بقیة الله است.و تمامی رسولان الهی و پیشوایان بزرگ بقیة الله هستند و چون تنها فرستاده خداوند که اکنون در بین زمینیان حضور دارند حضرت مهدی موعود(عج الله تعالی فرجه الشریف)هستند،لقب بقیة الله برازنده ایشان است.

پینوشت:

1-منتهی الآمال /ج 2  /ص 757

2- کمال الدین /ج  2 /ص384 /ح1

بخشش خداوند را بهانه میکنند و میگویند خداوند بخشایشگر است و از حق خود(حق الله) میگذرد و از حق دیگران(حق الناس )است که نمیگذرد.

از روایات دینی و قرآن کریم اینگونه استخراج میشود که خداوند متعال زمانی از حق خود میگذرد که انسان از روی جهالت و نادانی گناه و بدی کرده باشد و با توبه کردن قلبی از خداوند طلب بخشش نماید و دیگر مرتکب آن گناه نشود و با اعمال نیک خود گذشته اش را جبران کند نه اینکه از روی عمد مرتکب گناه و اشتباه شود و حتی بر آن گناه اصرار ورزد و مرتبا مرتکب آن گناه شود.

همانطور که خداوند در قرآن کریم میفرمایند:

ثُمَّ إِنَّ رَبَّکَ لِلَّذِینَ عَمِلُواْ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابُواْ مِن بَعْدِ ذَلِکَ وَأَصْلَحُواْ إِنَّ رَبَّکَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِیمٌ***سوره مبارکه نحل-آیه119***

[با این همه] پروردگار تو نسبت به کسانى که به نادانى مرتکب گناه شده سپس توبه کرده و به صلاح آمده‏اند البته پروردگارت پس از آن آمرزنده مهربان است(119)   

و در جایی دیگر میفرمایند:

وَإِنِّی لَغَفَّارٌ لِّمَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَى***سوره مبارکه طه-آیه82***

و به یقین من آمرزنده کسى هستم که توبه کند و ایمان بیاورد و کار شایسته نماید و به راه راست راهسپر شود(82)

پس اگر کسی از خواندن نمازهای یومیه خود سرباز زند و این نماز نخواندن به عمد و مکررا ادامه یابد موجب کفران میشود و جایی برای گذشت و بخشش خداوند باقی نمیگذارد.

ضمن اینکه اگر قرار بر این بود که پروردگار متعال به سادگی از حق خویش بگذرد و هر کس به هر صورتی که میپسندید به دستورات خداوند متعال عمل کند یا نکند در اینصورت لزومی نداشت که خداوند دستور و فرمانی به بندگانش بدهد،در اینصورت اصلا نیاز به این نبود که پروردگار بزرگ برای ابلاغ فرامین خود به انسانها 24هزار پیامبر مبعوث کند تا با آن همه سختی و رنج مردم را بسوی پروردگار رهنمود سازند و فرامین و دستوراتش را به آنها  ابلاغ کنند.

سوای از اینها خداوند متعال در قرآن کریم بارها در خصوص آن دسته از بندگانش که عبادت پروردگار نمیکنند و با سهل انگاری  نماز برپا نمیدارند میفرمایند که عذابی سخت در انتظارشان است.

حضرت محمد (صلی الله علیه و آله وسلم)  میفرمایند:

«اِنَّ الصَّلاةَ عَمُودُ الدّین اِنْ قُبِلَتْ، قُبِلَ ماسِواها وَ اِنْ رُدَّتْ، رُدَّ ما سِواها. وَ هِىَ تَنهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَالْمُنْکَرِ.»(بحار الانوار، ج 10، ص 394)

نماز پایه دین است، اگر مورد قبول واقع شد، سایر عبادتها هم قبول میشود، ولی اگر پذیرفته نشد، سایر اعمال نیز پذیرفته نخواهد شد.

از ابتدای خلقت انسان تا کنون در هیچ برهه از زمانی انسان بی نیاز از عبادت و خداجویی نبوده است، چون حس خداجویی در ذات و جوهره انسان نهادینه شده است اما این عبادت و مناجات باید طبق روشها و طبق برنامه های صحیح انجام شود وگرنه سود و بهره ای به شخص عبادت کننده نخواهد رسید.

إِذَا قَضَیْتُمُ الصَّلاَةَ فَاذْکُرُواْ اللّهَ قِیَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِکُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنتُمْ فَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ إِنَّ الصَّلاَةَ کَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ کِتَابًا مَّوْقُوتًا***سوره مبارکه نساء-آیه 103***

و چون نماز را به جاى آوردید خدا را [در همه حال] ایستاده و نشسته و بر پهلوآرمیده یاد کنید پس چون آسوده‏خاطر شدید نماز را [به طور کامل] به پا دارید زیرا نماز بر مؤمنان در اوقات معین مقرر شده است(103)

پس در کل نتیجه میگیریم که ترک نماز؛ برداشتن ستون دین و ناسپاسی و ناشکری در پیشگاه خداوند متعال است.به واقع زندگانی انسان چه بی هدف و بیهوده میگردد زمانی که عبادت پروردگار برایش معنی و مفهومی نداشته باشد و اینگونه خود را از لذت بخشترین و روحبخشترین حالتی که یک انسان میتواند داشته باشد محروم سازد.

حضرت محمد (صلی الله علیه و آله وسلم) در مورد سبک شمردن نماز و ترک آن و آثار بد و شومی که بدنبال دارد میفرمایند:

هر کس  نماز را سبک بشمارد ، دچار پانزده  بلا میشود شش بلا در دنیا و سه بلا در هنگام مرگ و سه بلا در قبر و سه بلا و عقوبت هنگامی که از قبر بیرون میآید: 

اما آنچه در دنیا به آن دچار میشود: 

 اول، خداوند برکت را از عمر او برمی دارد;

دوم، خداوند برکت را از روزی اش بر میدارد;

سوم، چهره ی خوبان از او گرفته میشود;

چهارم، کار نیک وی دیگر پاداش نخواهد داشت;

پنجم، دعایش به اجابت نمیرسد;

ششم، از دعای خوبان بهرهای نخواهد داشت.

اما آنچه در هنگام مرگ به آن دچار میشود:

اول، آن که با ذلت و خواری میمیرد;

دوم، گرسنه از دنیا میرود;

سوم، تشنه میمیرد... .

اما آنچه در قبر گریبانش را میگیرد:

اول، آن که خداوند ملکی را در قبر وی میگمارد، تا او را شکنجه کند;

دوم، قبر وی تنگ خواهد گرفت.

سوم، درون قبر وی تاریک خواهد بود.

اما آنچه در قیامت هنگام برخاستن از قبر به آن دچار میشود:

اول، آن که خداوند فرشتهای بر او میگمارد تا وی را با صورت بر زمین

بکشد، در حالی که مردم نظاره میکنند;

دوم، با وی محاسبهئ سختی خواهد داشت;

سوم،  هرگز خداوند به وی نظر رحمت نمیافکند و تطهیرش نمیکند و عذاب دردناک و سختی در انتظار او است.(مستدرک الوسائل، ج 1، ص171 ؤ 172)

میخواهم سعادتمندی را بار دیگر احساس کنم، میخواهم موسیقی آرامبخش ضربان قلبت را بشنوم تا دگر بار زندگی رنگ بگیرد و آن صدای دلنشین پشتم را گرم کند به امید بودنت .

سخاوتت را چگونه توصیف کنم ای مظهر سخاوت،هنوز کودکی هستم محتاج سخاوت و مهربانیت،هنوز هم کودکی هستم مثل کودکیهایم که هر گاه غم وجودم را میگرفت آغوشت را برایم باز میکردی تا غمم را در آغوش مهربانت به فراموشی بسپارم و غم را تسلیم قلب پر مهر و صبورت کنم.

من هنوز نیازمند دستان پر مهرت هستم و هنوز شما را جانپناه خود میدانم مادر.براستی کدام آموزگار اینگونه درس زندگی می آموزد،ای دلسوزترین و نیکوترین آموزگار هستی.ای راهنماترین استاد و ای استاد بی مثال آفرینش.

 من مدیون توام، مدیون رنجهایی که صبورانه و با محبت بیکرانت ،بی توقع متحمل شدی.کی خواهم توانست قدردان گوشه ای از رنجها و آلامی باشم که بخاطر من بر خویش روا داشتید؟چگونه میتوانم قدردانت باشم ؟میدانم که نمیتوانم قدر دانی کنم از زحماتت آنگونه که شایسته توست اما ،این شاگردی که عمری در کلاس عشق و محبتت بزرگترین درسهای دنیا را فرا گرفته است با بیان ناچیز خود فقط میتواند بگوید: ای مظهر عشق و ای اشرف آفرینش ...روزت مبارک ...ای مادر...

براستی گذشت زمان چه کرد با ما ؟بی رحمی ماست ،یا بی رحمی زمان؟شاید قسمی از درسیست که مادر بما آموخت.

حالا هر چه زمان  میگذرد برای ابراز محبت دلیل بیشتر میخواهیم.از یادمان رفته است زمانی که او در دل سیاهی شب اشکهایمان را با اشکهایش پاسخ میداد و حاضر بود دست به دامان هر کسی بشود تا ذره ای کودکش آرام گیرد.آیا دلیل محبتش را پرسیده ایم؟

گذشتِ زمان ،غریبه اِمان کرده است با آن شبها،با آن اشکها و با آن شب زنده داریها.مادر مرا ببخش،میخواهم همان کودک باشم که میفهمید آغوش گرمت را.کودکی که نگاهش به نگاه مهربانت گره میخورد و دست در دستانت که میگذاشت دنیا توان مقابله با او را نداشت.میخواهم دستم را باز بگیری و مرا از خیابان پر هیاهوی روزگار عبور دهی.

دستهای نوازشگرت را میخوام که چون لطافت گلبرگهای یاس طراوت میدهد بر رخسار غمبارم.میخواهم غمهایم را در شکوه مهربانیهایت بسوزانم .به تو محتاجم مادر.

باران که میبارد یاد تو می افتم که همیشه کویر سرد و بی روح وجودم را ،از روح تا جسم با قطره های ناب و زلال و خداییت شستشو دادی و شنهای روان و خشک قلبم را با طوفان محبتت زدودی و جایش بذر ایمان و عشق کاشتی.و اکنون ساعتی سکوت میکنم،به احترام وجود مقدست...مادر...

میلاد میمون و مبارک بی بی دو عالم، نور دیده پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلم) و سرور زنان عالم حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) را به عموم مسلمانان جهان ،بخصوص مادران بزرگوار تبریک عرض مینمایم.

خداوند متعال در فرامین و دستوراتی که  به  انسان میدهد در عین اینکه راه و مسیر مشترکی برای زن و مرد مشخص کرده است اما در مواردی راه های ویژه و خاصی نیز برای انسانها در نظر گرفته است.

برای مثال وقتی در مورد احترام به والدین به انسان سفارش میکند ، برای گرامیداشت و مطسرح کردن مقام زن ، نام مادر را بصورت جداگانه مطرح میکنند.خداوند در قرآن کریم میفرمایند:

اِمّا یَبلُغَنّ عِندک الکِبَر احَدُهُما او کِلاهما فلا تَقُل لهما اُفٍ و لا تَنهَرهُما و قُل لَهُما قولاٌ کریماٌ***سوره مبارکه اسراء -آیه 23***

اگر یکى از آن دو یا هر دو، در کنار تو به سالخوردگى رسیدند به آنها حتى «اوف‏» مگو و به آنها پرخاش مکن و با آنها سخنى شایسته بگوى .

ودر آیه ای دیگر از قرآن کریم میفرمایند:

و وصّینا الانسانَ بِوالدیهِ احساناٌ***سوره مبارکه احقاف-آیه 15***

ما سفارش کردیم به انسان که احسان را نسبت ‏به پدر و مادر فراموش نکند(15)

وقَضى ربُّک الاّ تعبُدوا الا ایاهُ و بالوالدَینِ احسانا***سوره مبارکه اسراء-آیه23***

و انسان را نسبت ‏به پدر ومادرش به احسان سفارش کردیم.(23)

و در جایی دیگر خداوند متعال نیکی به پدر و مادر را بعد از عبادت و پرستش پروردگار سفارش میکند.

پروردگار تو مقرر کرد که جز او را مپرستید و به پدر ومادر خود احسان کنید.

انِ اشکُر لی و لِوالدیکَ***سوره مبارکه  لقمان-آیه 14***

شکرگزار من و پدر و مادرت باش.

آیاتی که خداوند در قرآن کریم در مورد حق شناسی و نیکی به والدین فرموده اند به دو دسته تقسیم میشوند:

دسته اول آیاتی است که  احسان و نیکی به پد رو مادر را بصورت مشترک بیان میکند و نیکی به والدین را سفارش میکند.

دسته دوم آیاتی است که مخصوص و ویژه حق شناسی و نیکی به مادر است.

و خداوند هر گاه که در قرآن در مورد پدر حکمی خاص میفرمایند فقط به منظور گفتن وظیفه است.

وعلى المولودِ له رزقُهُنَّ و کِسوَتُهُنَّ بِالمَعروف***سوره مبارکه بقره-آیه 233***

خوراک و پوشاک مادران به طور شایسته به عهده پدر فرزند است.

با وجود اینکه  در قرآن کریم از پدر و مادر بصورت مشترک تجلیل شده است  اما زمانی که میخواهد از زحمات والدین صحبت به میان آورد تنها از زحمات مادر میگوید و نام مادر را بالاخص یاد میکند، نه پدر.

و وصّینا الانسانَ بِوالدیه احساناٌ حَملتهُ امُّه کرهاٌ و وضَعته کرها وحَملُه و فِصالُه ثلاثون شهرا***سوره مبارکه احقاف-آیه 15***

از زحمات سی ماهه مادر یاد میکند  و یاد آور این موضوع میشود که دوران حاملگی ،زایمان و دوره شیرخوارگی  چه مقدار دشوار و پر زحمت است. و از اینها به عنوان خدمات مادر یاد میکند و در کنار آن خداوند هیچگونه اشاره ای به اینکه پدر زحمتی متحمل شده است  ندارد.

داستان هبوط حضرت آدم (علیه السلام) به موجب سرپیچی از فرمانی که خداوند به او امر کرده بود در ادبیات فارسی و بخصوص اشعار بسیاری از شاعران آورده شده است.

در مطلبی به اسم میوه ممنوعه به این موضوع پرداختم و از آنجا که سوالاتی برای بعضی عزیزان پیش آمده بود تصمیم به تشریح سوالات این عزیزان گرفتم.

دو سوال اساسی در این زمینه وجود دارد:

1-آیا بهشت صحبت شده در این ماجرا که حضرت آدم (علیه السلام) از آن رانده شد ،همان بهشت جاودان وعده داده شده توسط خداوند است؟

2-عمل حضرت آدم (علیه السلام) گناه بود؟این گناه نسبی یا مطلق است؟

پس از  ماجرای دستور خداوند به فرشتگان جهت سجده گذاری در برابر انسان،بفرمان خداوند حضرت آدم و همسرش در بهشت وارد شدند .

وَقُلْنَا یَا آدَمُ اسْکُنْ أَنتَ وَزَوْجُکَ الْجَنَّةَ وَکُلاَ مِنْهَا رَغَدًا حَیْثُ شِئْتُمَا وَلاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَکُونَا مِنَ الْظَّالِمِینَ***سوره مبارکه بقره -آیه35***

و گفتیم اى آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر[ید] و از هر کجاى آن خواهید فراوان بخورید و[لى] به این درخت نزدیک نشوید که از ستمکاران خواهید بود(35)

فَأَزَلَّهُمَا الشَّیْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا کَانَا فِیهِ وَقُلْنَا اهْبِطُواْ بَعْضُکُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَکُمْ فِی الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِینٍ***سوره مبارکه بقره -آیه36***

پس شیطان هر دو را از آن بلغزانید و از آنچه در آن بودند ایشان را به درآورد و فرمودیم فرود آیید شما دشمن همدیگرید و براى شما در زمین قرارگاه و تا چندى برخوردارى خواهد بود(36)

در این هنگام بود که حضرت آدم(علیه السلام به اشتباه مرتکب شده اش پی برد و متوجه شد که چه ستمی بر خود روا داشته که اینگونه از نعمت خداوند متعال رانده شده وچه ساده تسلیم وسوسه های شیطان گردیده است.

برخی این بهشت را بهشت پاکان و نیکوکاران میدانند اما از  ظاهر قضیه اینطور استنباط میشود که آن بهشت جاویدان نبوده است بلکه باغی پر از نعمتهای روح افزای خداوند بوده است بر روی زمین.

نکته اول اینستکه، بهشتی که خداوند وعده آن را داده است در روز قیامت بحقیقت میپیوندد و خارج شدن از آن غیر ممکن و نشدنیست و بهشت مکانی جاویدان است.

نکته دوم اینکه شیطان در بهشت راهی ندارد و وسوسه های شیطانی و نافرمانی از خداوند در بهشت معنی ندارد.

و اما ازحضرت امام صادق (علیه السلام)در مورد  بهشت حضرت  آدم (علیه السلام)سؤال شد،ایشان  فرمودند: (جنة من جنان الدنیا، یطلع فیها الشمس و القمر و لو کان من جنان الآخرة ما خرج منها ابداً)(باغی از باغ های دنیا بود که خورشید و ماه بر آن می تابید و اگر بهشت جاودان بود، هرگز آدم از آن بیرون رانده نمی شد.)(1)

پس نتیجه میگیریم که هبوط حضرت آدم (علیه السلام) و نزول ایشان ،مکانی نیست بلکه نزول در منزلت و مقام ایشان است.

البته این احتمال نیز وجود دارد که بهشت مورد بحث در کراتی غیر از کره زمین وجود داشته است که بهشت جاویدان نبوده است.در روایاتی اینگونه بیان شده است که بهشتی در آسمانها بوده است ،البته از این احادیث کلمه سماء(آسمان) را میتوان به مقام و منزلت  بالا تعبیر کرد نه مکان و جایی بالا.

و اما این نکته نیز قابل ذکر است که بهشت جاویدان نتیجه و انتهای اعمال یک انسان است ولی حضرت آدم(علیه السلام) در ابتدای سیر خود به آن بهشت فرا خوانده شد.

و اما پاسخ به شبهات سوال دوم:

خداوند در آیاتی از مقام بالا و تقوای حضرت آدم (علیه السلام) فرموده اند.او نماینده پروردگار بر روی زمین بود و از سوی فرشتگان  به دستور خداوند سجده شده بود .پس انسانی که اینگونه از طرف خداوند به او امتیاز داده شده گناه نمیکند .از این موضوع که بگذریم حضرت آدم (علیه السلام) پیامبر و فرستاده خداوند است و فرستاده و پیامبر خدا از گناه و پلیدی مبراست.

پس آن نافرمانی حضرت آدم (علیه السلام) چه بود؟

عمل حضرت آدم (علیه السلام) گناهی نسبی بود و نه مطلق یا به بیانی دیگر ترک اولی بود.

گناه نسبی چیست؟

بدین معنیست که گاهی اوقات بعضی اعمال و کردار گر چه مباح و حتی شاید مستحب هم باشد اما در خور و شایسته مقامی والا نیست،مقامی چون پیامبر و رسول خدا.یعنی باید از انجام آن عمل چشم پوشی کنند و به اعمال واجب تر بپردازند که در غیر اینصورت ترک اولی محسوب میشود.

و گناه مطلق گناهیست که توسط هر کسی انجام شود شایسته مجازات است.(ظلم،کفر و شرکو...)

برای مثال در نماز ما انسانهای معمولی اگر توجه و حضور قلب کامل نباشد در خور منزلت و شان ماست ،ولی آیا اینگونه نمازی در شان رسول و پیامبر خدا هم هست؟ مسلما در شان پیامبر خدا نیست که در حضور پروردگار حضور قلب نداشته باشد.در صورتی که عدم حضور قلبش باعث انجام حرامی نشده است اما ترک اولی است.

نکته دیگر اینکه خداوند به حضرت آدم(علیه السلام) نهی ارشادی کردند.مانند دکتری که به بیمارش میگوید فلان غذا را نباید تناول کنی.حال آنکه خداوند هم به حضرت آدم (علیه السلام)فرمودند که اگر از میوه این گیاه بخوری از بهشت و مکان کنونیت رانده خواهی شد و به سختی و ملالت خواهی افتاد.پس حضرت آدم مخالف امر خداوند عمل نکرد بلکه نهی ارشادی خداوند را جامه ی عمل نپوشاند.

و نکته دیگری که قابل ذکر است اشاره به این موضوع است که بهشت مکانی برای ادای تکلیف نبود بلکه جایی برای آزمون و آماده کردن انسان برای حضور بر روی زمین بود و جنبه آزمایشی داشت.

منابع:

1-تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 62.

بنه درختی با عمر طولانیست(تا300سال تخمین زده شده ) که در مناطق کوهستانی ایران یافت میشود.اگر نام این درخت را تا بحال نشنیده اید حتما نام سقز را شنیده اید.سقز شیره درخت بنه است.شیره معروفی که از آن در ساخت آدامس،خوشبو کننده،بعضی از داروها ،صنعت چاپ،واکس سازی،صنایع چرمی،پلاستیک سازی و حتی حشره کشها استفاده میکنند.شیره سقز حاوی تربانتین است که روغنی بسیار با ارزش در صنعت است.

در رشته کوه زاگرس ،بیشترین درختان بنه در منطقه فیروز آباد در استان فارس وجود دارند.

میوه این درخت در دو مرحله قابل استفاده است.ابتدا زمانی که پوسته این میوه سخت نشده و بصورت سبز و کال است و هنوز مغزی در آن شکل نگرفته است که بیشتر  در ساخت ترشی از آن استفاده میکنند.بعد از اینکه پوسته این میوه سخت میشود و در درونش مغزی سبز رنگ شکل میگیرد که مغز شکل گرفته در آن بسیار مغزی بوده و سرشار از روغن و انرژی است.

در زیر عکسهایی از درختان بنه در منطقه فیروز آباد فارس را مشاهده میکنید :(عکاس=شایگان)

او رفت و تمام دردهایش را همین جا گذاشت...او دیگر درد نمیکشد...او دیگر دارو نیاز ندارد...

خدا میداند چه توشه ی پر باری از این مزرعه دنیا بر گرفت...خدا میداند چه پروانه وار بالهای سوخته اش را بخدا سپرد و چه نفس راحتی کشید وقتی ملک الموت روح درد کشیده اش را به سمت ابدیت هدایت میکرد...

حالا مادر تنها شده است...و ما نیز...او که آسوده پر کشید ...انگار میدانست باید برود...با همه دیدار تازه کرده بود و حلالیت طلبیده بود...او اصلا آماده بود ...ما آماده نبودیم...

از خود خجالت میکشیدم برایش طلب آمرزش کنم...کاش او ما را شفاعت کند...کاش او دست ما را بگیرد ...

براستی چه مرتبه ای دارید نزد پروردگار و چه مکانی برای زندگی ابدیتان...میدانم میهمان آقا ابوالفضل العباس(علیه السلام) هستید ای جانباز درد کشیده...پدر جان... شهدات گوارای وجودتان...

دکتر ها مانده بودند که با این جگر پاره پاره و سوخته اتان چه تحمل و صبری داشته اید ...پدر جان میدانم دردهایتان را در خود خفه میکردید و هیچ شکوه نمیکردید تا غصه و غم در صورت فرزندان و همسر فداکارتان نبینید...حتی زمان رفتن آه هم نکشیدید....

دل همه برایتان تنگ است...هنوز باور نداریم که تنهایمان گذاشتید...هنوز گاهی چشم براهیم که دری باز شود و شما ...

لقای پروردگار و بهشت مبارکتان...

تقدیم به خانواده داغدار جانباز شهید عباسعلی صادقی.